Chị Nguyễn Thị HoaánhàngtrênmạngKhiphiênlivegiờđêmvẫnđềuđặnđơnvềcá rô dưới 200 nghìn， 34 tuổi， ở quận Bình Thạnh， TP.HCM。bắt đầu bán hàng trên mạng từ năm 2021. Thời điểm đó， chị chỉ bán qua Facebook cá nhân với vài trăm người theo dõi. Đến nay， mỗi tối chị dành 3 giờ livestream từ 10 giờ đêm đến 1 giờ sáng. Lượng đơn trung bình mỗi phiên live rơi vào khoảng 40-50 đơn， có hôm cao điểm lên đến 120 đơn. Điều đáng nói， phần lớn khách hàng của chị là những người nội trợ， nhân viên văn phòng tranh thủ lướt điện thoại trước khi ngủ. “Không cần phải bán hàng trên mạng theo cách hoa mỹ. Cứ đều đặn， đúng giờ， nói thật về sản phẩm là khách quay lại”， chị Hoa chia sẻ.Thực tế， bán hàng trên mạng đang dịch chuyển mạnh khỏi các sàn thương mại điện tử truyền thống sang mô hình livestream và bán hàng qua tin nhắn riêng. Một khảo sát nội bộ của một công ty phân phối mỹ phẩm tại Hà Nội cho thấy， 68% doanh thu đến từ các phiên live trên TikTok và Facebook， chỉ 22% đến từ gian hàng trên Shopee. Lý do rất đơn giản: người mua muốn được nhìn thấy sản phẩm thật， được hỏi trực tiếp và cảm nhận sự hiện diện của người bán. Anh Trần Văn Đức， chủ một cửa hàng thời trang nam ở Đà Nẵng， kể lại: “Có lần tôi livestream bán áo sơ mi。một khách ở Cần Thơ nhắn: ‘Anh mặc thử cho em xem form có rộng không’. Tôi mặc luôn tại chỗ， xoay các góc. Chốt đơn ngay sau đó 30 giây”Nhưng bán hàng trên mạng không chỉ toàn màu hồng. Tỷ lệ hoàn hàng ở một số ngành như giày dép。

quần áo có thể lên tới 30-40% nếu người bán không mô tả kỹ. Chị Lê Thu Trang， một người bán hàng online tại Hải Phòng， thừa nhận: “Hồi mới làm， tôi cứ nghĩ cứ đăng bài nhiều là có đơn. Sau mới hiểu， khách online không thiếu lựa chọn. Họ chỉ ở lại với người khiến họ tin” Chị Trang sau đó chuyển sang quay video ngắn về quy trình đóng gói， kiểm hàng từng món. Nhờ vậy， tỷ lệ hoàn hàng giảm còn 12% sau ba tháng.Một điểm đáng chú ý khác: chi phí để bán hàng trên mạng ngày càng tăng. Quảng cáo trên Facebook， TikTok không còn rẻ như trước. Nhiều người bán nhỏ lẻ phải xoay sang xây dựng nhóm Zalo， cộng đồng khách quen để giảm phụ thuộc vào thuật toán. Anh Đỗ Minh Quân， người bán đồ gia dụng ở Cần Thơ， cho biết: “Tôi lập nhóm Zalo 500 người， mỗi ngày đăng một bài review ngắn. Không tốn tiền quảng cáo， mà đơn vẫn đều. Khách cũ giới thiệu khách mới。vòng tròn cứ thế lớn lên” Cách làm này tuy chậm nhưng bền， đặc biệt phù hợp với những mặt hàng cần tư vấn kỹ như đồ điện tử， mẹ và bé.Nhìn tổng thể， bán hàng trên mạng đang trở thành kỹ năng sống còn với nhiều hộ kinh doanh nhỏ. Không cần bằng cấp， không cần mặt bằng， nhưng cần sự kiên trì và khả năng thích nghi nhanh. Một người bán hàng trên mạng thành công thường không phải người nói hay nhất， mà là người hiểu rõ khách hàng của mình muốn gì vào lúc 11 giờ đêm. Họ trả lời tin nhắn trong vòng 2 phút， nhớ tên khách cũ， và biết cách biến một lời phàn nàn thành cơ hội bán thêm. Cuộc chơi này không dành cho người muốn giàu nhanh。

nhưng lại rất công bằng với ai chịu khó.