Chị Nguyễn Thị HoaÁplựcgiácảnhiềugiađìnhViệtsiếtchặttiếtkiệmchitiêchia sẻ về chụp ảnh đẹp, 42 tuổi, ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, vừa quyết định cắt gói truyền hình cáp để tiết kiệm 220.000 đồng mỗi tháng. Chồng chị làm lái xe công nghệ, thu nhập giảm gần 30% so với năm ngoái. Hai con đang tuổi ăn học, tiền học thêm, tiền ăn bán trú mỗi tháng ngốn gần 8 triệu. “Trước đây cuối tuần cả nhà đi ăn ngoài。giờ tôi nấu ở nhà. Một bữa ngoài 500.000 đồng, tôi đi chợ chỉ hết 200.000 mà vẫn đủ chất” Cách đây ba tháng, chị Hoa lập một cuốn sổ nhỏ ghi mọi khoản chi từ tiền gửi xe đến tiền mua rau. Chị bảo nhìn vào mới thấy nhiều thứ lãng phí: hai cốc trà sữa mỗi tuần của con, gói cà phê hòa tan mua vì khuyến mãi nhưng không ai uống. Sau khi rà soát, chị cắt được gần 1,5 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 18 triệu một năm – số tiền đủ để mua bảo hiểm y tế tự nguyện cho cả nhà.
Không riêng chị Hoa. Khảo sát nhanh của một nhóm cư dân mạng tại TP.HCM trên 200 hộ gia đình cho thấy 68% đang áp dụng ít nhất một biện pháp tiết kiệm chi tiêu gia đình mới trong vòng sáu tháng qua. Anh Trần Văn Đức, 35 tuổi, nhân viên văn phòng ở quận 7, chia sẻ: “Tôi chuyển từ mua cà phê ngoài 30.000 đồng/ly sang tự pha ở nhà. Mỗi tháng tiết kiệm 600.000 đồng, nhưng quan trọng hơn là tôi kiểm soát được lượng đường và sữa” Vợ anh Đức thì áp dụng quy tắc “ba ngày chờ” trước khi mua bất cứ món đồ nào không thiết yếu. Cô kể: “Có lần định mua chiếc nồi chiên không dầu 1,8 triệu. Chờ ba ngày。thấy nhà vẫn dùng nồi chiên thường được, thế là hủy đơn” Với họ, tiết kiệm chi tiêu gia đình không phải là cắt bỏ mọi thú vui, mà là loại bỏ những khoản chi không mang lại giá trị thực.Đi chợ theo tuần thay vì hàng ngày đang trở thành thói quen của nhiều bà nội trợ. Chị Lê Thu Hằng ở Đà Nẵng tính toán: đi chợ mỗi ngày dễ mua thừa, rau héo phải bỏ, trung bình lãng phí 15-20% thực phẩm. Từ khi chuyển sang mua một lần cho cả tuần vào sáng Chủ nhật, chị tiết kiệm được khoảng 400.000 đồng/tuần, chưa kể thời gian. “Tôi cũng học cách nấu nhiều món từ một nguyên liệu. Một con gà 120.000 đồng, tôi chia làm ba bữa: luộc, xào sả ớt, nấu canh. Trước đây mua ba phần riêng hết gần 250.000” Một số gia đình còn chuyển sang mua chung với hàng xóm để được giá sỉ. Nhóm của chị Hằng có năm hộ, mỗi tháng đặt chung 20kg gạo, 10 lít dầu ăn, tiết kiệm 10-12% so với mua lẻ. Tuy nhiên, chị thừa nhận không phải lúc nào cũng suôn sẻ: “Có tháng nhà nào cũng bận, không ai đi lấy hàng。thế là cả nhóm phải ăn mì gói vài bữa”Ở góc nhìn khác, anh Phạm Quốc Bảo, chuyên gia tài chính cá nhân tại một công ty tư vấn ở Hà Nội。cho rằng tiết kiệm chi tiêu gia đình chỉ bền vững khi cả nhà cùng tham gia. Anh kể về một khách hàng: người vợ cắt hết tiền tiêu vặt của chồng, dẫn đến cãi vã, cuối cùng chi tiêu còn tăng vì chồng mua đồ giấu. “Giải pháp là đặt mục tiêu chung. Ví dụ, cả nhà muốn đi du lịch Đà Lạt sau 8 tháng, cần 20 triệu. Mỗi tuần cả nhà bỏ vào hũ 600.000 đồng. Ai cũng thấy mình có phần, tự giác hơn” Anh Bảo cũng lưu ý không nên cắt hoàn toàn khoản chi cho sức khỏe và giáo dục. “Tiết kiệm 200.000 đồng tiền thuốc bổ nhưng con ốm một trận mất 2 triệu. Đó là tiết kiệm sai chỗ”
Thực tế tại nhiều khu chợ, tiểu thương cũng cảm nhận rõ sự thay đổi. Chị Nguyễn Thị Lan, bán rau ở chợ Thành Công。Hà Nội, nói: “Trước đây mỗi bà mua một bó rau, giờ họ mặc cả từng nghìn. Có người còn xin thêm hành, ngò. Tôi thông cảm, nhưng cũng phải xoay xở” Chị Lan cho biết lượng khách quen giảm khoảng 20% vì nhiều gia đình chuyển sang mua ở siêu thị nhỏ hoặc đặt online vào giờ giảm giá. Dù vậy, chị vẫn lạc quan: “Ai tiết kiệm được thì tốt cho họ. Mình bán ít hơn nhưng giá nhập cũng tăng, phải chấp nhận”Nhìn rộng ra, tiết kiệm chi tiêu gia đình không còn là câu chuyện cá biệt. Từ những cuốn sổ ghi chép tay đến các ứng dụng quản lý chi tiêu miễn phí, từ việc nấu ăn tại nhà đến mua chung, các gia đình Việt đang thích nghi với giai đoạn giá cả leo thang. Không ồn ào, không khẩu hiệu。họ âm thầm điều chỉnh từng khoản nhỏ. Và như chị Hoa nói: “Tiết kiệm không làm mình khổ hơn, chỉ làm mình tỉnh táo hơn”






