Chị Nguyễn Thị Hoaữngđiềuchamẹtrẻcầnbiếtvềnuôidạytrẻsơhướng dẫn cải thiện giấc ngủ, 28 tuổi, ở Hà Nội, lần đầu làm mẹ. Bé Bông nhà chị vừa tròn 3 tháng. Chị kể: “Đêm nào cũng như đánh trận. Bé khóc, mẹ dỗ, rồi lại khóc. Có hôm tôi thức trắng đến 5 giờ sáng。chỉ để nhìn con ngủ” Câu chuyện của chị Hoa không hiếm. Nhiều cha mẹ trẻ lúng túng khi bước vào hành trình nuôi dạy trẻ sơ sinh – giai đoạn từ 0 đến 12 tháng tuổi. Đây là quãng thời gian đầy thử thách nhưng cũng vô cùng quý giá, bởi não bộ trẻ phát triển nhanh nhất trong khoảng này. Theo bác sĩ Trần Văn Lâm, chuyên khoa Nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương, “nền tảng chăm sóc đúng cách trong 6 tháng đầu sẽ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ về sau”Chuyện ăn ngủ của trẻ sơ sinh chưa bao giờ dễ dàng. Trẻ sơ sinh dạ dày rất nhỏ, chỉ bằng quả anh đào lúc mới sinh, nên bé cần bú mẹ hoặc bú bình 8–12 lần mỗi ngày, kể cả ban đêm. Nhiều mẹ than phiền rằng con quấy khóc, bỏ bú. Đôi khi nguyên nhân đơn giản là do bé chưa quen với ti mẹ, hoặc mẹ chưa đủ sữa. Chị Hoa kể tiếp: “Tôi từng nghĩ mình không đủ sữa. Nhưng sau khi được hướng dẫn cho con ngậm bắt vú đúng cách, mọi thứ khá hơn hẳn” Về giấc ngủ, trẻ sơ sinh ngủ từ 16–18 tiếng mỗi ngày, nhưng không liên tục. Mỗi giấc ngủ chỉ kéo dài 2–4 tiếng. Việc đánh thức bé dậy để bú nếu bé ngủ quá lâu cũng cần thiết。đặc biệt trong tháng đầu tiên. Đừng quá lo lắng nếu bé ngủ ngày thức đêm – nhịp sinh học của trẻ sẽ dần ổn định khi bé lớn hơn.Vệ sinh và chăm sóc da cho trẻ sơ sinh cũng là mối quan tâm lớn. Da bé mỏng manh, dễ bị hăm, rôm sảy. Tắm cho bé mỗi ngày là tốt, nhưng không nhất thiết phải dùng xà phòng toàn thân. Nhiều chuyên gia khuyên chỉ nên dùng nước ấm và một chút sữa tắm dịu nhẹ cho vùng mông。bẹn. Sau khi tắm, thấm khô người bé bằng khăn mềm, rồi bôi kem chống hăm. Một sai lầm phổ biến là ủ bé quá kỹ. Mùa hè, nhiều bà mẹ quấn bé trong ba bốn lớp khăn khiến bé nổi rôm, quấy khóc. Nhiệt độ phòng lý tưởng cho trẻ sơ sinh là 26–28 độ C, thoáng nhưng không có gió lùa. Còn việc cắt móng tay cho bé?Nên cắt khi bé ngủ, dùng bấm móng loại nhỏ. Đừng sợ – móng bé mềm, nhưng nếu để dài bé sẽ cào xước mặt mình.Giao tiếp và kích thích giác quan giai đoạn sơ sinh không cần đồ chơi đắt tiền. Giọng nói của mẹ。
ánh mắt của cha, những cái ôm ấm áp chính là liều thuốc tinh thần tốt nhất. Bé sơ sinh nhận ra giọng mẹ từ trong bụng, nên khi sinh ra, bé thích nghe mẹ nói chuyện, hát ru. Nghiên cứu từ Đại học Harvard chỉ ra rằng tương tác mặt đối mặt mỗi ngày giúp bé phát triển kỹ năng ngôn ngữ và cảm xúc sớm hơn. Đừng ngại nói chuyện với bé dù bé chưa hiểu. “Con yêu, mẹ đây” – những câu đơn giản lặp đi lặp lại sẽ tạo nên sự gắn kết. Cha mẹ cũng nên dành thời gian cho bé nằm sấp (tummy time) mỗi ngày vài phút, bắt đầu từ 1–2 phút, tăng dần. Động tác này giúp bé cứng cổ, chuẩn bị cho việc bò, ngồi sau này. Tuy nhiên, đừng ép bé nếu bé khóc – hãy kiên nhẫn.Một khía cạnh ít được nói đến nhưng rất quan trọng: sức khỏe tinh thần của cha mẹ. Nuôi dạy trẻ sơ sinh dễ khiến mẹ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu, thậm chí trầm cảm sau sinh. Chị Hoa tâm sự: “Có lúc tôi khóc vì con quấy, rồi lại tự trách mình là mẹ tồi” Điều này không đáng xấu hổ. Hãy nhờ chồng。ông bà, bạn bè giúp đỡ. Ngủ đủ giấc khi có thể, ăn uống đủ chất, và đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ tâm lý nếu cảm thấy quá tải. Nuôi dạy trẻ sơ sinh không phải cuộc thi. Không có cha mẹ hoàn hảo, chỉ có cha mẹ cố gắng. Mỗi em bé là một cá thể riêng biệt – có bé ăn nhiều, bé ăn ít, bé ngủ ngoan, bé hay thức. Hãy tin vào bản năng của mình, kết hợp với kiến thức khoa học. Rồi bạn sẽ vượt qua giai đoạn này, như chị Hoa bây giờ đã tự tin hơn: “Tôi học được cách lắng nghe con và lắng nghe chính mình”


