Nguyễn Văn HùngởinghiệpkinhdoanhKhithấtbạitrởthànhtrườnghọcđắtgiánhấgiải pháp ăn uống lành mạnh， 34 tuổi， ngồi trong quán cà phê nhỏ trên đường Nguyễn Trãi， TP.HCM， kể về lần phá sản đầu tiên. Anh mở chuỗi trà sữa năm 2019， vay ngân hàng 800 triệu đồng. Sáu tháng sau。dịch bệnh ập đến， doanh thu về không. Hùng mất tất cả， nhưng anh nói: "Tôi học được cách đọc hợp đồng thuê mặt bằng， cách thương lượng với nhà cung cấp， và quan trọng nhất là cách giữ bình tĩnh khi mọi thứ sụp đổ." Câu chuyện của Hùng không phải cá biệt. Khởi nghiệp kinh doanh tại Việt Nam đang chứng kiến làn sóng doanh nhân trẻ sẵn sàng đánh đổi， nhưng tỷ lệ thành công chỉ khoảng 20% sau ba năm đầu.Thị trường khởi nghiệp kinh doanh Việt Nam năm 2024 ghi nhận hơn 1.200 startup mới， theo số liệu từ Cục Phát triển Doanh nghiệp. Con số nghe có vẻ lớn， nhưng đằng sau đó là hàng nghìn ý tưởng bị bỏ dở. Điều gì tạo nên khác biệt?
Tôi đã dành hai tháng phỏng vấn 15 chủ doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội và Đà Nẵng. Một mẫu số chung: những người trụ được đều không cố gắng làm quá nhiều thứ cùng lúc. Trần Thị Mai。chủ một xưởng may gia công ở quận 12， bắt đầu với chỉ 3 thợ may và một khách hàng duy nhất. Cô nói: "Tôi không mơ gọi vốn triệu đô. Tôi chỉ cần tháng này có tiền trả lương， tháng sau có thêm một đơn hàng." Cách tiếp cận vi mô này giúp Mai vượt qua giai đoạn khó khăn mà nhiều startup gọi vốn lớn đã gục ngã.Khởi nghiệp kinh doanh không phải cuộc thi ai gọi được nhiều vốn nhất. Đó là cuộc thi ai trụ được lâu nhất. Một nghiên cứu từ Đại học Kinh tế TP.HCM chỉ ra rằng 65% doanh nghiệp nhỏ thất bại vì dòng tiền， không phải vì ý tưởng tồi. Hùng。sau thất bại trà sữa， mở dịch vụ giao hàng nội thành với 5 nhân viên. Anh không thuê văn phòng， không mua xe tải mới. Anh dùng xe máy cũ， tận dụng mối quan hệ cũ để có khách hàng đầu tiên. Sáu tháng sau， anh có 20 khách hàng doanh nghiệp. Anh bảo: "Tôi học được rằng khởi nghiệp kinh doanh là bài học về sự kiên nhẫn. Đừng đốt tiền để mua sự chú ý. Hãy đốt thời gian để hiểu khách hàng."Văn hóa khởi nghiệp kinh doanh ở Việt Nam đang thay đổi. Các quỹ đầu tư mạo hiểm không còn là tiêu chuẩn duy nhất. Nhiều bạn trẻ chọn mô hình bootstrapping – tự lực tài chính. Lê Quang Duy， 27 tuổi， làm nông nghiệp sạch ở Lâm Đồng， bán cà phê rang xay qua Facebook. Duy không có cửa hàng， không có website phức tạp. Anh dùng 50 triệu đồng tiết kiệm， thuê 2 hecta đất。và bán hàng cho bạn bè trước. Anh nói: "Khởi nghiệp kinh doanh với tôi là làm thật， bán thật， thu tiền thật. Không cần kế hoạch 50 trang." Cách làm này có vẻ chậm， nhưng Duy đã có lãi sau 14 tháng. Điều đáng chú ý: anh không hề gọi vốn. Anh dùng lợi nhuận để tái đầu tư.
Nhìn vào bức tranh chung， khởi nghiệp kinh doanh tại Việt Nam không thiếu cơ hội. Nó thiếu sự thật thà với chính mình. Bạn có chịu được 12 tháng không lương?Bạn có dám sa thải nhân viên đầu tiên vì họ không phù hợp?
Bạn có bỏ ý tưởng mình yêu thích khi thị trường nói không?Hùng， Mai。Duy – họ không phải thiên tài. Họ chỉ làm những việc nhỏ， lặp đi lặp lại。cho đến khi nó thành lớn. Khởi nghiệp kinh doanh không phải cuộc đua nước rút. Nó là marathon không có vạch đích. Người thắng là người vẫn còn chạy khi những người khác đã dừng lại.
