Một buổi sáng thứ HaiỉhưusớmKhingườitrẻViệtchọndừnglạigiữadòngchảysựnghiệbí đỏ buổi sáng， thay vì chen chúc trên đường Nguyễn Huệ， chị Nguyễn Thị Hương (35 tuổi， cựu quản lý marketing tại một công ty công nghệ ở TP.HCM) ngồi nhâm nhi cà phê trong căn hộ nhỏ ở Quận 2. Chị đã nghỉ hưu sớm được 8 tháng. Không phải vì chị quá giàu， mà vì chị đã đạt được con số 25 lần chi tiêu hàng năm – nguyên tắc của phong trào FIRE (Financial Independence， Retire Early). “Tôi tiết kiệm 70% thu nhập trong 6 năm。đầu tư vào chứng chỉ quỹ và cổ phiếu ổn định. Giờ tôi sống bằng 4% lợi nhuận mỗi năm” chị nói.Khái niệm nghỉ hưu sớm không còn xa lạ với một bộ phận người Việt trẻ. Trên các diễn đàn tài chính cá nhân， những câu chuyện về việc rời bỏ công việc văn phòng ở tuổi 30-40 xuất hiện ngày càng nhiều. Anh Trần Văn Long。42 tuổi， từng là kỹ sư phần mềm ở Hà Nội， chia sẻ: “Tôi tính toán chi tiêu 15 triệu đồng/tháng. Cần 4，5 tỷ đồng để nghỉ hưu sớm. Tôi đạt được sau 12 năm làm việc và bán một căn hộ nhỏ” Long chuyển về Đà Nẵng， mở quán cà phê sách – không vì tiền， mà vì đam mê.
Nhưng nghỉ hưu sớm không dành cho tất cả. Chị Hương thừa nhận: “Tôi may mắn có mức lương cao và không vướng bận gia đình. Nhiều bạn bè tôi muốn làm vậy nhưng không thể vì phải nuôi con， trả nợ” Một nghiên cứu của Đại học Kinh tế TP.HCM năm 2023 cho thấy chỉ 5% người lao động Việt Nam có đủ tiền tiết kiệm để nghỉ hưu sớm trước tuổi 50. Phần lớn vẫn phụ thuộc vào lương hưu và hỗ trợ gia đình.Điều ít ai nói đến là mặt trái của việc dừng lại quá sớm. Anh Long kể: “Sáu tháng đầu tôi thấy nhẹ nhõm. Nhưng rồi tôi bắt đầu bồn chồn. Bạn bè vẫn đi làm， kiếm tiền， thăng tiến. Tôi cảm giác mình đang tụt lại” Một số người nghỉ hưu sớm quay lại làm việc bán thời gian hoặc khởi nghiệp nhỏ để duy trì kết nối xã hội. Chị Hương thì chọn học vẽ và tham gia các dự án thiện nguyện. “Nghỉ hưu sớm không có nghĩa là ngồi không. Nó là tự do làm điều mình muốn， không bị áp lực cơm áo” chị nói.Nhìn từ góc độ kinh tế， làn sóng nghỉ hưu sớm có thể làm giảm lực lượng lao động chất lượng cao. Nhưng nó cũng thúc đẩy một thế hệ sống tối giản， đầu tư thông minh và coi trọng sức khỏe tinh thần hơn vị trí công việc. Với những người trẻ Việt đang tìm kiếm lối đi riêng， câu hỏi không còn là “nghỉ hưu sớm có khả thi không” mà là “tôi sẵn sàng đánh đổi gì để có tự do”
