Bà Nguyễn Thị HòaậpkếhoạchnghỉhưuKhinàobắtđầuvàbắtđầutừđâgiải pháp sửa chữa đồ gia dụng, 52 tuổi, nhân viên kế toán tại một công ty xây dựng ở Hà Nội, vừa nhận ra một điều: bà chỉ còn 8 năm nữa là đến tuổi nghỉ hưu nhưng tài khoản tiết kiệm hưu trí gần như bằng không. “Tôi cứ nghĩ còn trẻ, còn thời gian. Giờ nhìn lại, tôi ước gì mình đã bắt đầu lập kế hoạch nghỉ hưu từ lúc 30 tuổi”。bà Hòa chia sẻ. Câu chuyện của bà không phải cá biệt. Theo một khảo sát gần đây của một tổ chức tài chính cá nhân tại TP.HCM, hơn 60% người lao động trên 45 tuổi chưa có bất kỳ khoản tiết kiệm dài hạn nào cho giai đoạn sau khi rời khỏi lực lượng lao động. Con số này đáng báo động trong bối cảnh tuổi thọ trung bình của người Việt đang tăng lên, đồng nghĩa với việc quãng thời gian nghỉ hưu có thể kéo dài 20-25 năm.Vậy lập kế hoạch nghỉ hưu thực sự bắt đầu từ đâu?

Nhiều chuyên gia tài chính cho rằng sai lầm phổ biến nhất là chờ đợi. Ông Trần Minh Quân, cố vấn tài chính cá nhân tại một ngân hàng thương mại cổ phần, nhận định: “Người ta thường nghĩ đến chuyện nghỉ hưu khi đã quá muộn. Lập kế hoạch nghỉ hưu không phải là một sự kiện, mà là một quá trình kéo dài hàng thập kỷ” Ông Quân lấy ví dụ về hai khách hàng của mình. Một người bắt đầu trích 10% thu nhập hàng tháng vào quỹ hưu trí từ năm 28 tuổi. Người kia đợi đến 45 tuổi mới bắt đầu với 20% thu nhập. Ở tuổi 60。người thứ nhất có số dư gấp gần ba lần người thứ hai, dù tổng số tiền góp của người thứ hai không hề nhỏ hơn. Sức mạnh của lãi kép là yếu tố then chốt trong bất kỳ kế hoạch nghỉ hưu nào.Một kế hoạch nghỉ hưu hiệu quả không chỉ là tiết kiệm. Nó bao gồm việc dự phóng chi phí sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe, và cả những khoản phát sinh như du lịch hay hỗ trợ con cháu. Bà Lê Thị Thu。48 tuổi, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Đà Nẵng, chia sẻ cách bà lập kế hoạch nghỉ hưu theo cách rất riêng: “Tôi không có lương hưu nhà nước. Tôi mua một miếng đất nhỏ, cho thuê lấy tiền hàng tháng. Tôi cũng tham gia bảo hiểm nhân thọ có phần tiết kiệm. Quan trọng là tôi biết mình cần bao nhiêu mỗi tháng khi về già” Cách tiếp cận của bà Thu cho thấy lập kế hoạch nghỉ hưu không nhất thiết phải theo một công thức cứng nhắc. Điều quan trọng là xác định nguồn thu nhập ổn định và đa dạng hóa chúng.Một khía cạnh thường bị bỏ qua là lạm phát. Ở mức lạm phát trung bình 3-4% mỗi năm, 10 triệu đồng hôm nay sẽ chỉ còn giá trị tương đương 6-7 triệu đồng sau 10 năm. Nếu không tính đến yếu tố này, kế hoạch nghỉ hưu sẽ thiếu hụt nghiêm trọng. Ông Nguyễn Văn Thắng。một kỹ sư về hưu ở tuổi 60, kể lại: “Hồi 40 tuổi, tôi nghĩ 2 tỷ đồng là đủ để nghỉ hưu. Giờ tôi nhận ra số tiền đó chỉ đủ sống thoải mái khoảng 10 năm nếu không có thêm thu nhập” Kinh nghiệm của ông Thắng cho thấy việc điều chỉnh kế hoạch nghỉ hưu định kỳ, ít nhất mỗi năm một lần, là cần thiết.Vậy nên bắt đầu từ đâu?

Một bước đi thực tế là tính toán “số tiền cần để nghỉ hưu”. Lấy chi phí sinh hoạt hàng tháng hiện tại nhân với 12, sau đó nhân với số năm dự kiến nghỉ hưu, cộng thêm tỷ lệ lạm phát. Ví dụ。nếu bạn cần 15 triệu đồng mỗi tháng, nghỉ hưu 20 năm, và lạm phát 4%, con số cuối cùng có thể lên tới hơn 5 tỷ đồng. Nghe có vẻ choáng ngợp, nhưng chia nhỏ mục tiêu theo từng năm sẽ giúp việc lập kế hoạch nghỉ hưu trở nên khả thi hơn. Bắt đầu với 5% thu nhập, tăng dần khi thu nhập tăng. Tận dụng các công cụ như quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm hưu trí, hoặc đầu tư dài hạn vào chỉ số chứng khoán. Và quan trọng nhất: bắt đầu ngay hôm nay, dù chỉ với một khoản nhỏ. Như bà Hòa ở Hà Nội đã nói: “Tôi ước gì mình đã bắt đầu sớm hơn. Nhưng muộn còn hơn không bao giờ”