Chị Nguyễn Thị HoaùngnổtạiViệtNamDoanhthutỷUSDvàcuộcđuachưacóhồikếbánh mì cho 4 người， 34 tuổi， ở quận 7。TP.HCM， bắt đầu bán mỹ phẩm handmade qua Facebook từ năm 2019. Đến nay， mỗi tháng chị thu về hơn 200 triệu đồng， gấp ba lần so với khi còn làm nhân viên văn phòng. Câu chuyện của chị không phải hiếm. Kinh doanh online tại Việt Nam đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng chóng mặt， với doanh thu thương mại điện tử năm 2023 đạt 20，5 tỷ USD， theo báo cáo của Sách Trắng Thương mại điện tử Việt Nam. Con số này dự kiến chạm mốc 35 tỷ USD vào năm 2025. Đằng sau những con số là sự thay đổi thói quen tiêu dùng và cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa hàng trăm nghìn nhà bán hàng.Điều gì đang thúc đẩy làn sóng này?Dễ thấy nhất là tỷ lệ người dùng internet và điện thoại thông minh tăng vọt. Việt Nam có hơn 79 triệu người dùng internet， chiếm 79% dân số， theo DataReportal. Một bà nội trợ ở Cần Thơ có thể đặt hàng trên Shopee lúc nửa đêm， nhận hàng sau hai ngày. Một sinh viên ở Đà Nẵng livestream bán quần áo qua TikTok và kiếm được 10 triệu đồng mỗi đêm. Kinh doanh online không còn là kênh phụ. Nó trở thành mặt trận chính. Tôi từng chứng kiến một cửa hàng thời trang ở Hà Nội đóng cửa mặt phố sau 10 năm。
chuyển hẳn lên sàn TMĐT vì chi phí thuê mặt bằng quá cao. Quyết định đó giúp họ cắt giảm 40% chi phí vận hành， nhưng cũng đối mặt với bài toán cạnh tranh giá gay gắt.Nhưng không phải ai cũng thắng. Anh Trần Văn Nam， một nhà bán hàng điện tử ở Bình Dương， thừa nhận lợi nhuận giảm 30% trong hai năm qua. Lý do: các sàn thương mại điện tử liên tục tung ra chương trình khuyến mãi， ép giá người bán. Anh phải chấp nhận biên lợi nhuận mỏng để giữ khách. Cuộc chơi kinh doanh online giờ không chỉ là bán hàng. Nó là cuộc chiến về logistics， về dữ liệu khách hàng， về khả năng chạy quảng cáo. Một nghiên cứu của NielsenIQ chỉ ra rằng 68% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng chuyển sang thương hiệu khác nếu giá rẻ hơn。ngay cả khi họ trung thành với thương hiệu cũ. Sự trung thành đang bị thử thách từng ngày.Vậy đâu là lối ra cho người kinh doanh online?Tôi cho rằng yếu tố sống còn nằm ở việc xây dựng thương hiệu cá nhân và cộng đồng. Chị Hoa， người bán mỹ phẩm handmade， không chạy đua giá. Chị dành 2 giờ mỗi tối để trả lời tin nhắn， tư vấn da liễu miễn phí. Lượng khách quay lại chiếm 65%. Một con số biết nói. Trong khi đó。những nhà bán hàng chỉ tập trung vào giá rẻ thường biến mất sau vài tháng. Kinh doanh online bền vững đòi hỏi sự kiên nhẫn và chiến lược dài hạn， không phải trò chơi may rủi.Thị trường vẫn còn rất nhiều dư địa. Các tỉnh thành ngoài Hà Nội và TP.HCM đang tăng trưởng nhanh về đơn hàng， theo dữ liệu từ Giao Hàng Tiết Kiệm. Nhưng áp lực cũng không nhỏ: thuế， quy định pháp lý， và sự cạnh tranh từ hàng nhập khẩu giá rẻ. Người làm kinh doanh online hôm nay phải vừa là nhà bán hàng， vừa là marketer， vừa là chuyên gia chăm sóc khách hàng. Không có chỗ cho sự nửa vời. Cuộc đua này chỉ mới bắt đầu。và người thắng cuộc sẽ là người hiểu rõ khách hàng của mình hơn bất kỳ ai.
