Anh Nguyễn Văn HùngửachữađồgiadụngKhithợgiỏikhótìmngườidùngtựhọcnghềgiao tiếp hiệu quả。45 tuổi， ở quận Thanh Xuân， Hà Nội， đang loay hoay với chiếc máy giặt cửa trước bị rò nước. Gọi thợ ba lần， mỗi lần một giá， cuối cùng anh quyết định lên mạng xem video hướng dẫn và tự thay gioăng cao su. “Thợ đến xem rồi phán hỏng bo mạch， đòi 1，5 triệu. Tôi tự mua gioăng 150 nghìn， mất một buổi chiều là xong”， anh Hùng kể. Câu chuyện của anh không hiếm. Sửa chữa đồ gia dụng đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều hộ gia đình， nhất là khi chi phí thay mới lên cao và dịch vụ sửa chữa thiếu minh bạch.Thị trường sửa chữa đồ gia dụng tại các đô thị lớn chứng kiến sự phân hóa rõ rệt. Một bên là các trung tâm bảo hành chính hãng， giá cao nhưng quy trình chuẩn. Bên kia là đội ngũ thợ tự do， giá mềm hơn nhưng chất lượng khó kiểm chứng. Chị Trần Thị Mai， chủ một cửa hàng sửa chữa nhỏ trên phố Vọng， cho biết mỗi ngày chị nhận 7-10 ca， từ nồi cơm điện。quạt máy đến tủ lạnh. “Khách đến phần lớn vì tiếc của. Một chiếc tủ lạnh dùng 5 năm， sửa 500-700 nghìn vẫn rẻ hơn mua mới 8-10 triệu”， chị Mai nói. Tuy vậy， chị thừa nhận không ít thợ lợi dụng tâm lý này để “vẽ bệnh”， báo giá cao gấp đôi thực tế.Điều đáng chú ý là người tiêu dùng ngày càng chủ động hơn trong việc sửa chữa đồ gia dụng. Các diễn đàn， hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm sửa chữa thu hút hàng chục nghìn thành viên. Anh Đỗ Minh Tuấn， admin một nhóm có 80.000 thành viên。cho hay mỗi tuần có hàng trăm câu hỏi về mã lỗi， cách tháo lắp. “Nhiều người chỉ cần hướng dẫn đúng là tự làm được. Tôi luôn khuyên họ kiểm tra kỹ trước khi gọi thợ， vì có khi chỉ là lỏng dây nguồn”， anh Tuấn nói. Sự lan tỏa của video hướng dẫn trên mạng xã hội cũng góp phần thay đổi thói quen: thay vì gọi thợ ngay， không ít người dành 30 phút xem clip để tự chẩn đoán.Tuy nhiên， tự sửa chữa đồ gia dụng tiềm ẩn rủi ro. Anh Hoàng Anh Dũng， thợ điện lạnh 15 năm nghề， cảnh báo: “Thiết bị điện tử có tụ điện， dễ giật nếu không ngắt nguồn đúng cách. Rồi việc tháo lắp sai có thể làm hỏng bo mạch， khiến chi phí sửa chữa đồ gia dụng đội lên gấp ba lần”. Anh Dũng cũng cho rằng không phải lỗi nào cũng nên tự xử lý. Máy giặt rung lắc do lệch tải thì dễ， nhưng hỏng bảng điều khiển cần thiết bị đo chuyên dụng. “Tôi từng gặp khách tự thay cảm biến nhiệt tủ lạnh， cuối cùng chập mạch。
phải thay cả block”， anh kể.Nhìn rộng hơn， sửa chữa đồ gia dụng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn phản ánh thay đổi trong tiêu dùng. Người dùng có xu hướng kéo dài tuổi thọ thiết bị thay vì thay mới， một phần vì kinh tế。phần khác vì ý thức bảo vệ môi trường. Nhưng để việc sửa chữa đồ gia dụng thực sự hiệu quả， cần hơn nữa những địa chỉ tin cậy và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng trước tình trạng báo giá ảo. Chị Mai， chủ cửa hàng trên phố Vọng， đề xuất: “Nên có bảng giá tham khảo công khai cho từng loại lỗi. Thợ làm ăn chân chính cũng cần được bảo vệ danh tiếng”.
