Doanh thu từ bán hàng trên mạng tại Việt Nam đạt 14ánhàngtrênmạngKhilivestreamkhôngcònlàcầncâucơmduynhấlưu ý khi chỉnh sửa video，3 tỷ USD trong nửa đầu năm 2024， tăng 48% so với cùng kỳ. Con số này đến từ báo cáo mới nhất của Metric.vn， và nó phản ánh một thực tế đang diễn ra mỗi ngày: người tiêu dùng mua sắm online không chỉ vào các dịp sale lớn. Họ mua quanh năm， bất kể giờ giấc. Nhưng điều đáng nói hơn là cách người bán thích nghi. Không còn cảnh mọi shop đổ xô lên livestream TikTok Shop với hy vọng đổi đời sau vài đêm. Nhiều người bán nhỏ lẻ đã rút lui sau giai đoạn bùng nổ 2022-2023。khi chi phí quảng cáo tăng vọt và tỷ lệ hoàn đơn lên tới 30-40%.Chị Nguyễn Thị Hương， chủ một shop thời trang nữ ở quận 3， TP.HCM， kể với tôi rằng chị từng bỏ ra 12 triệu đồng mỗi tháng cho quảng cáo Facebook để bán hàng trên mạng. Đơn hàng về đều， nhưng lợi nhuận mỏng như tờ giấy. "Có tháng tôi bán 800 đơn， doanh thu 240 triệu， nhưng sau khi trừ quảng cáo， phí sàn。
hoàn hàng， tôi chỉ còn 18 triệu. Chưa tính công đóng gói và thời gian trả lời tin nhắn，" chị nói. Giờ chị chuyển sang bán qua Zalo và nhóm chung cư. Doanh thu giảm một nửa， nhưng lợi nhuận lại cao hơn. Đây không phải câu chuyện cá biệt. Nhiều người bán hàng trên mạng đang quay về với các kênh nhỏ， ít cạnh tranh hơn.Sự dịch chuyển này diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ. Khảo sát của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) công bố tháng 7/2024 cho thấy 62% hộ kinh doanh cá thể có doanh thu từ bán hàng trên mạng dưới 50 triệu đồng/tháng. Trong đó， 41% nói rằng họ không còn dùng livestream làm kênh chính. Thay vào đó là các hình thức như bán qua hội nhóm Facebook， Zalo cá nhân， hoặc website riêng. Anh Trần Văn Đức， người bán đồ gia dụng ở Hà Nội。chia sẻ: "Livestream mất 3-4 tiếng mỗi tối， nhưng đơn hàng không ổn định. Tôi chuyển sang đăng bài trong các nhóm mẹo vặt gia đình， khách hỏi thì trả lời riêng. Tháng nào cũng đều đặn 200-300 đơn， không cần chạy quảng cáo."Điều gì đang thực sự thay đổi?Các nền tảng lớn như Shopee， Lazada。TikTok Shop vẫn chiếm phần lớn thị phần， nhưng người bán hàng trên mạng đang học cách đa dạng hóa kênh. Họ không đặt cược vào một nền tảng duy nhất. Một số chuyển sang mô hình cộng tác viên， bán hàng qua người quen. Một số khác tận dụng các công cụ tự động hóa để giảm chi phí vận hành. Chị Hương nói thêm: "Tôi dùng phần mềm trả lời tin nhắn tự động， chỉ mất 200.000 đồng/tháng. Tiết kiệm được 2 tiếng mỗi ngày. Thời gian đó tôi đi lấy hàng và chụp ảnh sản phẩm mới."
Nhìn rộng ra， bán hàng trên mạng ở Việt Nam đang bước vào giai đoạn chín muồi hơn. Không còn là cuộc đua số lượng người xem livestream hay lượt tương tác ảo. Người mua đã thông minh hơn， họ so sánh giá， đọc đánh giá， và không còn tin vào những lời hứa "rẻ nhất thị trường". Người bán cũng vậy. Họ hiểu rằng muốn tồn tại， phải có lợi nhuận thực， không phải doanh thu ảo. Có thể nói， thị trường đang tự thanh lọc. Những ai chỉ chạy theo trend sẽ sớm rời cuộc chơi. Những ai xây dựng được tệp khách hàng trung thành， dù nhỏ。vẫn sống khỏe. Đó là bài học đắt giá nhưng cần thiết cho bất kỳ ai đang bán hàng trên mạng.
