Chị HoaữnglưuýkhinuôidạyconmàchamẹViệtthườngbỏgà hấp Việt Nam， hàng xóm nhà tôi， vừa khoe con trai lớp 3 đạt giải nhất toán cấp quận. Nhưng khi tôi hỏi cháu có thích học không。cậu bé lắc đầu: "Con học vì mẹ bảo phải giỏi hơn các bạn". Câu trả lời khiến tôi nhớ đến một lưu ý khi nuôi dạy con mà nhiều phụ huynh bỏ qua: áp lực thành tích có thể giết chết động lực tự thân. Cha mẹ thường nghĩ rằng khen thưởng và so sánh sẽ thúc đẩy trẻ， nhưng thực tế， trẻ học để đối phó chứ không phải để khám phá.Tôi từng chứng kiến cảnh một người mẹ mắng con giữa siêu thị vì bé đòi mua đồ chơi. Đứa trẻ khóc nức nở， người mẹ thì lớn tiếng: "Sao mày không nhìn bạn A ngoan thế nào?

". Một lưu ý khi nuôi dạy con quan trọng là đừng dùng so sánh để giáo dục. Trẻ con không cần một hình mẫu hoàn hảo từ nhà hàng xóm;chúng cần được công nhận nỗ lực của chính mình. Nhà tâm lý học John Gottman từng nói: "Khi trẻ cảm thấy bị phán xét， chúng sẽ đóng lòng lại". Thay vì "con nhà người ta"， hãy nói "mẹ thấy con đã cố gắng rất nhiều".Một lưu ý khi nuôi dạy con khác là đừng biến bữa ăn thành cuộc chiến. Nhiều cha mẹ ép con ăn bằng mọi giá， từ dọa nạt đến dụ dỗ bằng điện thoại. Kết quả là trẻ chán ăn。sợ giờ cơm. Tôi biết một bé gái 5 tuổi ở nhà đối diện， mỗi bữa ăn là một trận đánh vật vì mẹ cứ bắt ăn hết bát cơm. Bé bắt đầu nôn khan mỗi khi thấy bát. Bác sĩ dinh dưỡng khuyên: hãy để trẻ tự quyết định ăn bao nhiêu， cha mẹ chỉ chịu trách nhiệm về chất lượng thực phẩm. Nghe đơn giản nhưng làm được cần rất nhiều kiên nhẫn.Thêm một lưu ý khi nuôi dạy con mà tôi tâm đắc: đừng lấy điện thoại làm người trông trẻ. Ở quán cà phê， tôi thấy không ít em bé 2-3 tuổi ngồi im lặng với iPad trong khi bố mẹ tám chuyện. Trẻ học ngôn ngữ qua tương tác trực tiếp， không qua màn hình. Một nghiên cứu của Đại học Toronto chỉ ra rằng trẻ dưới 2 tuổi dùng thiết bị điện tử nhiều có nguy cơ chậm nói cao gấp 3 lần. Tôi không nói cấm tuyệt đối。nhưng hãy đặt giới hạn rõ ràng và ưu tiên trò chuyện， đọc sách cùng con.

Cuối cùng， lưu ý khi nuôi dạy con là cha mẹ cũng cần được nghỉ ngơi. Tôi thấy nhiều bà mẹ stress đến mức quát con chỉ vì con làm đổ cốc nước. Nuôi dạy con không phải cuộc thi hoàn hảo. Có hôm tôi mệt， tôi nói với con: "Hôm nay mẹ hơi mệt。con chơi ngoan nhé". Con gật đầu và tự chơi. Trẻ hiểu hơn chúng ta tưởng. Đừng cố làm siêu nhân， hãy làm người lớn biết xin lỗi và biết lắng nghe. Đó mới là nền tảng bền vững cho mọi lưu ý khi nuôi dạy con khác.