Barista không còn là nghề riêng của những quán cà phê chuyên nghiệp. Tại nhiều gia đình trẻ ở Hà Nội và TP.HCMếđồuốngtạigiaXuhướngmớicủagiớitrẻViệchia sẻ về sử dụng mạng xã hội hiệu quả， góc bếp nhỏ được trang bị máy espresso， bình lắc， thìa barista và cả cân điện tử. Chị Nguyễn Thu Hà (28 tuổi， quận 3) cho biết mỗi cuối tuần chị dành ít nhất hai giờ để thử nghiệm công thức mới. “Ly cà phê muối đầu tiên tôi làm cách đây nửa năm không uống được， nhưng giờ bạn bè đặt hàng đều đặn”， chị kể. Câu chuyện của Hà không cá biệt. Các hội nhóm chia sẻ về pha chế đồ uống trên Facebook tăng trưởng nhanh， có nhóm vượt 200.000 thành viên。nơi mỗi ngày có hàng trăm bài đăng hỏi về tỷ lệ cà phê – sữa， cách đánh bọt kem hay mẹo giữ đá lâu tan.Điều khiến phong trào này khác với trào lưu pha chế trước đây nằm ở tính thực hành. Người học không cần chứng chỉ barista quốc tế. Họ học qua video ngắn， qua các buổi workshop cuối tuần và qua chính việc thử sai. Anh Trần Minh Quân， chủ một cửa hàng đồ uống nhỏ trên đường Phan Xích Long， nhận xét: “Khách hàng bây giờ tinh hơn. Họ biết phân biệt cold brew ủ 12 tiếng và ủ 18 tiếng. Họ hỏi hạt cà phê đến từ đâu。rang ngày nào. Áp lực đó buộc người pha chế phải chia sẻ kiến thức nhiều hơn” Chính nhu cầu đó thúc đẩy các lớp dạy pha chế ngắn hạn mọc lên. Một trung tâm ở quận Bình Thạnh mở lớp “Pha chế đồ uống cơ bản” vào tối thứ Ba và thứ Năm， học phí 1，2 triệu đồng cho bốn buổi， lớp nào cũng kín chỗ trước một tuần.Không thể phủ nhận yếu tố kinh tế. Một ly trà sữa tự làm tại nhà có chi phí nguyên liệu khoảng 15.000 đồng， thấp hơn nhiều so với giá 45.000 – 60.000 đồng ở quán. Nhưng động lực lớn hơn là cảm giác kiểm soát. Chị Lê Hoàng Anh (32 tuổi， nhân viên văn phòng) nói: “Tôi bị dị ứng với sữa bò nên hầu như không uống được đồ uống mua sẵn. Tự pha giúp tôi chủ động nguyên liệu， từ sữa hạt đến siro không đường” Nhóm chia sẻ về pha chế đồ uống mà chị tham gia có hẳn một thư mục lưu công thức cho người ăn kiêng。người tập gym và người có bệnh nền. Sự phân nhánh này cho thấy pha chế tại gia không còn là thú vui nhất thời mà đang trở thành một kỹ năng sống.Nhìn từ góc độ thị trường。
các thương hiệu nguyên liệu cũng nhanh chân. Siêu thị online bán hạt cà phê rang xay theo yêu cầu， shop chuyên dụng cung cấp syrup với hơn 30 hương vị， thậm chí có nơi bán đá viên hình cầu để ly đồ uống trông chuyên nghiệp hơn. Một cửa hàng trên Shopee ghi nhận doanh số 4.000 đơn mỗi tháng cho sản phẩm bình lắc inox 550ml， phần lớn khách hàng là nữ từ 22 đến 30 tuổi. Điều này phản ánh một thực tế: chia sẻ về pha chế đồ uống không chỉ là câu chuyện công thức. Nó kéo theo cả hệ sinh thái dụng cụ， nguyên liệu và dịch vụ đào tạo. Dự báo trong hai năm tới， số lớp học pha chế tại gia ở các đô thị lớn sẽ còn tăng， nhất là khi các quán cà phê thu nhỏ mô hình “take away” và người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thành phần đồ uống.Vấn đề đáng bàn là chất lượng thông tin. Không phải mẹo nào trên mạng cũng đúng. Một video hướng dẫn ủ cà phê cold brew bằng nước nóng từng lan truyền với hàng trăm nghìn lượt xem， nhưng theo anh Quân， cách đó làm mất hương vị tự nhiên và dễ gây đau bụng nếu bảo quản không đúng. Người mới nên bắt đầu từ công thức chuẩn， sau đó mới điều chỉnh theo khẩu vị. Chia sẻ về pha chế đồ uống hiệu quả nhất khi người chia sẻ nói rõ sai số – ví dụ 20 gram cà phê cho 40 ml nước trong 25 giây。thay vì chỉ nói “pha đậm một chút”. Vài bạn trẻ còn lập nhóm offline hằng tháng để nếm thử chéo. Cách làm này giúp việc học pha chế bớt rủi ro và tăng tính cộng đồng， đúng như tinh thần mà phong trào này theo đuổi.
