Ngồi trong quán cà phê nhỏ trên đường Nguyễn HuệẻvềlậpkếhoạchtàichínhKinhnghiệmtừmộtngườitừngtrắbánh chuối giá rẻ， chị Lan kể cho tôi nghe về lần vỡ nợ cách đây ba năm. Chị từng có thu nhập 40 triệu đồng mỗi tháng từ việc kinh doanh online， nhưng đến khi con trai nhập viện vì sốt xuất huyết。chị mới nhận ra mình không có một đồng tiết kiệm. Chia sẻ về lập kế hoạch tài chính， chị nói thẳng: "Tôi đã sai vì nghĩ rằng kiếm được nhiều tiền là đủ. Không， phải biết giữ và phân bổ nó."

Câu chuyện của chị Lan không phải cá biệt. Khảo sát của một công ty tài chính cá nhân tại TP.HCM năm 2023 cho thấy 68% người trong độ tuổi 25-40 thừa nhận không có quỹ khẩn cấp. Trong khi đó， chi phí y tế đột xuất trung bình lên tới 15 triệu đồng. Vậy nên， chia sẻ về lập kế hoạch tài chính không chỉ là lý thuyết suông. Nó bắt đầu từ việc nhỏ nhất: ghi chép mọi khoản chi trong 30 ngày. Tôi đã thử và phát hiện mình tiêu 2，3 triệu đồng cho trà sữa và grab chỉ trong một tháng. Con số khiến tôi giật mình.Một người bạn làm kiểm toán chia sẻ về lập kế hoạch tài chính theo cách khác: chia thu nhập thành sáu phần. 50% cho nhu cầu thiết yếu。20% tiết kiệm dài hạn， 10% quỹ khẩn cấp， 10% đầu tư， 5% giáo dục bản thân， 5% giải trí. Anh áp dụng suốt bảy năm và hiện sở hữu hai căn hộ cho thuê. Tôi không tin vào công thức cứng nhắc， nhưng thừa nhận rằng có nguyên tắc giúp ta không tiêu hết tiền vào những thứ vô nghĩa. Điều quan trọng là phải tự hỏi: "Khoản chi này có đáng không?" trước khi bấm nút thanh toán.Chị Lan sau biến cố đã thay đổi hoàn toàn. Chị mua một cuốn sổ nhỏ。mỗi tối ghi lại ba khoản chi lớn nhất trong ngày. Chị cắt hợp đồng truyền hình cáp， chuyển sang dùng wifi công cộng khi cần. Số tiền tiết kiệm được chị gửi vào tài khoản có kỳ hạn， không rút ra trừ trường hợp khẩn cấp. Ba năm sau， chị có 200 triệu đồng dự phòng. Chia sẻ về lập kế hoạch tài chính của chị bây giờ rất thực tế: "Đừng mơ mộng đầu tư lớn khi chưa có nền tảng. Hãy bắt đầu từ việc kiểm soát những đồng tiền lẻ."

Tôi từng nghĩ lập kế hoạch tài chính là phải tính toán phức tạp với bảng biểu Excel. Nhưng không. Nó là việc bạn quyết định mang cơm trưa thay vì ăn ngoài， là việc bạn từ chối một chuyến du lịch sang chảnh để trả hết nợ thẻ tín dụng. Chia sẻ về lập kế hoạch tài chính từ những người xung quanh cho tôi thấy: không có con số hoàn hảo。chỉ có sự kiên trì và kỷ luật. Một người bạn khác， anh Hùng， lái xe công nghệ， mỗi ngày tiết kiệm 50.000 đồng tiền xăng. Sau hai năm， anh mua được chiếc xe máy mới mà không cần vay. Nhỏ thôi， nhưng thật.Nếu bạn đang bắt đầu， hãy làm một việc duy nhất: mở một tài khoản tiết kiệm riêng， không liên kết với thẻ ghi nợ. Chuyển vào đó 5% thu nhập mỗi khi nhận lương. Đừng chờ đến khi có thu nhập cao hơn. Chia sẻ về lập kế hoạch tài chính không phải để khoe mẽ， mà để bạn không rơi vào cảnh chị Lan ngày trước. Bắt đầu từ hôm nay。

dù chỉ 20.000 đồng.