Chị Nguyễn Thị HoaÁplựcgiácảleothangnhiềugiađìnhViệtsiếtchặttiếtkiệmchitiêhướng dẫn tập thể dục tại nhà, 42 tuổi, sống tại quận Cầu Giấy, Hà Nội。vừa quyết định cắt giảm một nửa số lần mua trà sữa cho hai con. Thay vì tuần ba buổi như trước, giờ cả nhà chỉ uống vào cuối tuần. “Mỗi ly 45.000 đồng, ba ly một buổi là gần 150.000. Một tháng cũng bay hơn một triệu rưỡi. Giờ tôi mua nguyên liệu về tự pha, vừa rẻ vừa kiểm soát được đường sữa” chị Hoa chia sẻ. Câu chuyện của chị không phải cá biệt. Từ đầu năm đến nay, giá điện, nước, xăng dầu và thực phẩm tươi sống đều tăng. Khảo sát nhanh của một nhóm tiêu dùng tại TP.HCM cho thấy 68% hộ gia đình được hỏi đã thay đổi thói quen chi tiêu trong vòng sáu tháng qua. Tiết kiệm chi tiêu gia đình trở thành bài toán sống còn, không còn là lựa chọn.Đi chợ đầu mối lúc 5 giờ sáng, bà Trần Thị Lệ, 58 tuổi, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, cho biết bà tiết kiệm được 30% so với mua ở chợ gần nhà. “Thịt heo ở đây 110.000 một ký。ngoài kia 140.000. Rau muống một bó 5.000 thay vì 8.000. Đi xa một chút nhưng đáng” bà Lệ nói. Bà cũng học cách tận dụng thức ăn thừa: cơm nguội chiên với trứng, canh cải để qua đêm nấu lại với tôm khô. Không chỉ người lớn, trẻ con cũng được dạy lại cách tiêu tiền. Chị Hoa kể: “Con gái lớp 7 xin tiền mua sticker 50.000. Tôi bảo nếu con nhịn ăn vặt ba ngày, mẹ sẽ cho một nửa. Cuối cùng con tự bỏ tiền tiết kiệm heo đất” Những thay đổi nhỏ này tích lũy thành khoản tiết kiệm đáng kể, từ 500.000 đến 1,5 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi hộ.
Một điểm đáng chú ý là nhiều gia đình chuyển sang mô hình “mua chung” và “đổi công”. Tại khu trọ công nhân ở KCN Tân Bình, bốn hộ góp tiền mua một bao gạo 50kg, chia nhau nấu. Tiền điện, nước cũng được chia theo đầu người thay vì theo hộ. Anh Lê Văn Tú, 35 tuổi, công nhân cơ khí, tính toán: “Trước đây mỗi tháng nhà tôi hết 2,2 triệu tiền điện. Giờ hạn chế bật điều hòa, dùng quạt tích điện ban đêm, còn 1,4 triệu. Tiết kiệm được 800.000。đủ tiền học phí cho con” Một số gia đình còn tận dụng ban công trồng rau muống, mồng tơi, hành lá. Chị Hoa nói thêm: “Vườn rau 2 mét vuông cho thu hoạch đủ ăn ba bữa một tuần. Không tốn tiền chợ mà còn vui”Không phải ai cũng dễ dàng thích nghi. Chị Phạm Thu Hằng。38 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội, thú nhận: “Tôi từng mua sắm online rất nhiều. Giờ phải xóa app, chỉ để lại một sàn. Mỗi lần định mua gì, tôi tự hỏi: ‘Cái này có cần ngay không?’ Nếu không, để 24 giờ sau mới quyết. Nhờ vậy tháng rồi tôi tiết kiệm được 2 triệu so với trước” Chị Hằng cũng chuyển từ đi taxi sang xe buýt cho chặng 7km đi làm. “Mất thêm 15 phút nhưng tiết kiệm 200.000 mỗi ngày. Một tháng hơn 4 triệu. Đủ tiền điện, nước, internet” chị tính. Tuy nhiên, chị thừa nhận đôi khi mệt mỏi vì phải cân nhắc từng khoản nhỏ. “Nhưng nhìn số dư tiết kiệm tăng lên, tôi thấy xứng đáng”Nhìn rộng ra, tiết kiệm chi tiêu gia đình không chỉ là cắt giảm. Nó là sự thay đổi tư duy: phân biệt “muốn” và “cần”, tận dụng nguồn lực sẵn có, và quan trọng hơn là dạy con cái về giá trị đồng tiền. Ông Nguyễn Văn Bình, một chuyên gia tài chính cá nhân tại TP.HCM, nhận định: “Giai đoạn khó khăn này buộc các hộ gia đình phải nhìn lại cách chi tiêu. Những ai chủ động thích nghi sẽ vượt qua tốt hơn” Thực tế từ các khu chợ, khu công nghiệp cho thấy người Việt đang học cách sống tiết kiệm một cách linh hoạt và bền bỉ. Không ồn ào。không khẩu hiệu, chỉ là những bữa cơm ít thịt hơn, những chuyến đi chợ sớm hơn, và những đứa trẻ biết bỏ ống heo từ sớm.

