Chị Nguyễn Thị HòaẻvềnuôidạyconKhichamẹViệtbỏđiệnthoạixuốngvàlắcơm gà Hội An， 38 tuổi， ở Hà Nội， kể rằng đứa con trai 9 tuổi của chị từng có thói quen ăn tối xong là chui vào phòng， đóng cửa， chơi game đến khuya. Một hôm， chị quyết định không la mắng， không tịch thu máy. Chị chỉ ngồi xuống cạnh con， hỏi: “Hôm nay con chơi được mấy trận”. Thằng bé ngạc nhiên。rồi kể một mạch. Chị Hòa bảo: “Mẹ không hiểu game， nhưng mẹ muốn hiểu con” Từ hôm đó， cậu bé tự đặt giới hạn chơi game 45 phút mỗi ngày. Câu chuyện nhỏ này là một trong vô số chia sẻ về nuôi dạy con mà tôi ghi chép được trong hai tháng gần đây， khi tham gia các nhóm phụ huynh ở TP.HCM và Đà Nẵng. Điều đáng nói: những lời khuyên hay nhất không đến từ sách vở， mà từ chính những ông bố bà mẹ từng trải qua thất bại.Ở một lớp học làm cha mẹ tại quận 7， tôi gặp anh Trần Văn Lâm。42 tuổi， có hai con gái tuổi teen. Anh kể: “Tôi từng nghĩ chia sẻ về nuôi dạy con là dạy con nghe lời. Nhưng khi con gái lớn 15 tuổi tuyên bố ‘bố không hiểu con’， tôi mới vỡ lẽ” Anh bắt đầu thay đổi bằng cách mỗi tối dành 20 phút ngồi nghe con nói， không ngắt lời， không phán xét. Sau ba tháng， cô con gái tự kể cho bố nghe chuyện bạn bè， chuyện học hành. Anh Lâm nói thêm: “Bí quyết không phải là dạy， mà là học cách im lặng đúng lúc” Một phụ huynh khác， chị Phạm Thu Hằng， 35 tuổi， ở Đà Nẵng， lại chọn cách chia sẻ về nuôi dạy con qua những buổi nấu ăn cùng con. Chị bảo: “Con tôi 7 tuổi， rất lười ăn rau. Tôi không ép. Tôi cho con tự trồng rau trong chậu nhựa. Khi con thấy cây lớn lên từ hạt， con tự hái và ăn” Đây không phải là kỹ thuật phức tạp， mà là sự kiên nhẫn có chủ đích.Nhiều cha mẹ than phiền rằng con cái ngày càng khó bảo. Nhưng qua quan sát của tôi， vấn đề nằm ở chỗ người lớn thường áp đặt mong muốn của mình lên con mà không hỏi con muốn gì. Một chuyên gia tâm lý ở Bệnh viện Nhi Trung ương từng nói với tôi: “Trẻ con không cần cha mẹ hoàn hảo. Chúng cần cha mẹ hiện diện” Hiện diện ở đây nghĩa là có mặt về mặt cảm xúc， không phải chỉ có mặt về thể xác. Tôi từng chứng kiến một bữa cơm gia đình ở Bình Thạnh: cả bố， mẹ và con trai 12 tuổi đều cắm cúi vào điện thoại. Người mẹ thỉnh thoảng hỏi: “Con ăn hết chưa”. Cậu bé ậm ừ. Bữa cơm kết thúc trong im lặng. Nếu đó là cách chia sẻ về nuôi dạy con， thì thật đáng buồn. Ngược lại， một gia đình khác ở Cần Thơ mà tôi quen。tối nào cũng có “giờ không điện thoại” từ 19h đến 20h. Họ cùng chơi cờ cá ngựa， cùng đọc truyện. Đứa con 10 tuổi nói với tôi: “Con thích nhất lúc bố kể chuyện ma， rồi cả nhà cười ầm lên”Vậy làm thế nào để chia sẻ về nuôi dạy con trở thành một hành trình thực sự， chứ không phải cuộc chiến?

Tôi học được từ chị Hòa một nguyên tắc: “Đừng cố sửa con. Hãy sửa cách mình phản ứng” Khi con làm sai。thay vì hét lên “Sao con ngu thế”， chị hỏi: “Con nghĩ chuyện gì đã xảy ra”. Khi con được điểm kém， thay vì so sánh với “con nhà người ta”， chị nói: “Mẹ tin con sẽ tìm ra cách” Những thay đổi nhỏ này tích tụ thành niềm tin. Một ông bố khác， anh Đỗ Minh Quân， 40 tuổi， ở Hải Phòng， kể rằng anh từng đánh con vì con trốn học. Sau đó， anh xin lỗi con. Đứa con 13 tuổi khóc và nói: “Con sợ bố đánh nên con mới trốn” Anh Quân bỏ hẳn roi vọt. Anh bảo: “Tôi không muốn con nhớ về bố bằng nỗi sợ” Đó là một chia sẻ về nuôi dạy con đắt giá， bởi nó đến từ sự hối hận chân thành.Cuối cùng。tôi nhận ra rằng mọi chia sẻ về nuôi dạy con đều bắt đầu từ việc cha mẹ dám nhìn lại chính mình. Không có công thức chung. Có đứa trẻ cần lời khen， có đứa cần sự nghiêm khắc. Nhưng tất cả đều cần được lắng nghe. Chị Hòa tâm sự: “Tôi từng nghĩ mình là mẹ tồi vì con không nghe lời. Giờ tôi biết mình chỉ là mẹ đang học” Ở một góc khác， anh Lâm cười: “Con gái tôi bảo ‘bố nói chuyện với con như bạn’. Tôi bảo ‘ừ， vì bố cũng đang tập làm bạn’” Những câu chuyện này không hề hoàn hảo. Chúng có nước mắt， có tiếng thở dài， có cả những lần thất bại. Nhưng chúng thật. Và có lẽ， trong hành trình nuôi dạy con， sự thật luôn có sức mạnh hơn mọi lý thuyết suông.