Nợ xấu tại các ngân hàng Việt Nam đang có xu hướng tăng trở lại sau giai đoạn tái cơ cấu. Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nướcảiphápquảnlýnợKhingânhàngkhôngcònômnợxấcông thức miến gà， tỷ lệ nợ xấu nội bảng đến cuối quý I/2024 ở mức 4，5% – cao hơn nhiều so với mục tiêu dưới 3% mà Quốc hội đề ra. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về những giải pháp quản lý nợ hiệu quả， không chỉ dựa vào xử lý tài sản đảm bảo mà cần thay đổi tư duy từ gốc.Thực tế， nhiều ngân hàng vẫn loay hoay với bài toán 'nợ cũ chưa xử lý xong， nợ mới đã phát sinh'. Một lãnh đạo phòng khách hàng doanh nghiệp tại TP.HCM chia sẻ: 'Chúng tôi từng mất gần hai năm để đàm phán với một khách sạn lớn， nhưng cuối cùng phải bán tài sản đảm bảo vì không có cơ chế linh hoạt. Nếu áp dụng giải pháp quản lý nợ theo hướng tái cấu trúc dòng tiền thay vì siết tài sản。

có lẽ đã giữ được khách.' Câu chuyện này không hiếm. Nó cho thấy giải pháp quản lý nợ cần được thiết kế riêng cho từng nhóm khách hàng， thay vì áp dụng máy móc.Một hướng đi đáng chú ý là ứng dụng công nghệ vào phân loại nợ theo thời gian thực. Một số ngân hàng tư nhân đã thử nghiệm hệ thống cảnh báo sớm dựa trên dữ liệu giao dịch và hành vi thanh toán， giúp phát hiện khách hàng có dấu hiệu chậm trả trước 3-6 tháng. Nhờ đó， tỷ lệ nợ quá hạn chuyển thành nợ xấu giảm đáng kể. Giải pháp quản lý nợ không nên chỉ là 'chữa cháy' khi nợ đã xấu， mà phải là hệ thống phòng ngừa từ xa. Tôi từng thấy một chi nhánh nhỏ ở Đồng Nai áp dụng bảng điểm tín dụng nội bộ cho vay nông nghiệp， kết hợp thăm đồng định kỳ – tỷ lệ nợ xấu giảm từ 8% xuống còn 2，1% sau một năm. Đơn giản vì họ hiểu khách hàng đang trồng gì， giá cả ra sao。chứ không chỉ nhìn vào báo cáo tài chính.Về phía cơ quan quản lý， Nghị định 08/2023 sửa đổi về trái phiếu doanh nghiệp và các thông tư gia hạn nợ đã tạo hành lang pháp lý cho giải pháp quản lý nợ theo hướng giãn， hoãn. Tuy nhiên， việc thực thi còn lệch pha. Một số ngân hàng vẫn e ngại vì sợ trách nhiệm khi phân loại nợ không đúng chuẩn. Trao đổi với tôi， một chuyên gia tín dụng lâu năm nhận định: 'Vấn đề không phải thiếu công cụ。mà là thiếu người dám chịu trách nhiệm áp dụng linh hoạt. Giải pháp quản lý nợ tốt nhất đôi khi chỉ là cho khách hàng thêm 6 tháng với lãi suất hợp lý， thay vì ép họ bán nhà.'Nhìn từ góc độ vĩ mô。

giải pháp quản lý nợ bền vững phải gắn với phục hồi sản xuất kinh doanh của người vay. Khi doanh nghiệp còn sống， nợ còn có thể trả. Khi doanh nghiệp chết， tài sản đảm bảo chỉ là con số trên giấy. Các ngân hàng thương mại cần chuyển từ vai trò 'chủ nợ' sang 'đối tác đồng hành'， xây dựng đội ngũ chuyên trách về giải pháp quản lý nợ có kỹ năng đàm phán và am hiểu ngành nghề. Đó là con đường dài， nhưng là cách duy nhất để giảm nợ xấu một cách bền vững， thay vì liên tục tái diễn vòng luẩn quẩn xử lý – phát sinh – tái xử lý.