Chị Nguyễn Thị HoaắmonlinebùngnổNgườiViệtchitỷUSDmỗiquýnhưngcâuchuyệnkhôngchỉlàconsốgiải pháp nấu ăn ngon， 34 tuổi， ở quận Cầu Giấy， Hà Nội， vừa nhận thông báo hoàn tiền từ một sàn thương mại điện tử sau khi trả lại chiếc nồi chiên không dầu mua trong đợt flash sale. Chị bảo: “Đặt hàng lúc 12 giờ đêm。9 giờ sáng hôm sau shipper gọi giao. Nhanh đến mức tôi chưa kịp hối hận” Câu chuyện của chị Hoa không cá biệt. Quý I/2024， theo báo cáo từ Metric.vn， doanh thu mua sắm online tại Việt Nam đạt hơn 5 tỷ USD， tăng gần 80% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhưng đằng sau con số tăng trưởng chóng mặt ấy là một bức tranh phức tạp hơn nhiều.Đi chợ mạng giờ thành thói quen khó bỏ. Tôi để ý thấy đồng nghiệp trong tòa soạn， từ người 9x đến U50。ai cũng có ít nhất ba ứng dụng mua sắm online trong điện thoại. Sáng mở mắt lướt deal， trưa tranh thủ săn mã giảm giá， tối ngồi chờ livestream. Một chị cùng phòng còn lập hẳn file Excel ghi chép lịch sale của từng sàn để “tối ưu hóa chi tiêu”. Nghe thì vui， nhưng cũng lắm chuyện dở khóc dở cười. Có lần tôi đặt một chiếc áo trên mạng， ảnh chụp mặc đẹp lung linh， nhận hàng thì vải mỏng tang， đường may lỏng lẻo. Trả hàng thì được， nhưng mất gần tuần chờ đợi và một phen bực mình. Mua sắm online tiện thật， nhưng niềm tin vẫn là thứ đắt đỏ.
Không thể phủ nhận mua sắm online đang thay đổi cách người Việt tiêu tiền. Theo khảo sát của VECOM， hơn 60% người tiêu dùng ở đô thị lớn mua hàng online ít nhất mỗi tuần một lần. Nhóm hàng bán chạy nhất vẫn là thời trang， gia dụng và mỹ phẩm. Nhưng điều đáng nói là sự dịch chuyển sang các mặt hàng giá trị cao hơn: điện thoại， laptop， thậm chí cả đồ nội thất. Anh Trần Văn Nam， chủ một cửa hàng nội thất nhỏ ở TP.HCM， kể: “Trước đây khách đến xem trực tiếp rồi mua. Giờ họ đến showroom để xem mẫu mã。rồi về nhà lên mạng so sánh giá và đặt hàng. Cửa hàng tôi phải chuyển hướng sang bán online mới sống được”Một góc khuất khác của thị trường mua sắm online là cuộc chiến giá cả khốc liệt. Các sàn liên tục tung voucher， freeship。hoàn xu. Người tiêu dùng thì được lợi trước mắt， nhưng nhiều nhà bán hàng nhỏ lẻ lại méo mặt vì chiết khấu và phí vận chuyển. Chị Lê Thu Trang， bán quần áo online tại Đà Nẵng， than: “Mỗi đơn hàng tôi phải trích ra 20-30% cho sàn và đơn vị vận chuyển. Có tháng doanh thu 200 triệu nhưng lãi chẳng đáng là bao” Cuộc chơi mua sắm online không chỉ có người mua hưởng lợi. Đằng sau những cú click là bài toán chi phí mà không phải ai cũng nhìn thấy.Dự báo đến năm 2025。quy mô thị trường mua sắm online Việt Nam có thể vượt 30 tỷ USD. Nhưng để đi đường dài， cần hơn những đợt sale hoành tráng. Chất lượng hàng hóa， dịch vụ hậu mãi và trải nghiệm người dùng mới là yếu tố giữ chân khách. Tôi vẫn nhớ câu nói của một anh shipper quen: “Khách bây giờ khó tính lắm， giao chậm năm phút là họ đánh giá một sao” Nghe thì có vẻ nhỏ nhặt， nhưng đấy lại chính là áp lực của cả một ngành đang cố gắng chạy nhanh hơn nhu cầu của người tiêu dùng. Mua sắm online không còn là xu hướng， nó đã thành một phần của đời sống. Và người Việt， dù thích săn deal đến đâu， vẫn cần cảm giác an tâm mỗi khi bấm nút “đặt hàng”.
