Chị Nguyễn Thị HoaắmonlinebùngnổtạiViệtNamThóiquenmớitháchthứcmớphở gà gần đây， 34 tuổi， ở quận Cầu Giấy， Hà Nội， vừa nhận được thông báo hoàn tiền từ một sàn thương mại điện tử sau khi trả lại chiếc áo không vừa size. Chị kể: “Trước đây tôi phải ra tận cửa hàng， giờ chỉ cần vài cú nhấp chuột là xong. Mua sắm online thành thói quen lúc nào không hay” Câu chuyện của chị Hoa không còn xa lạ. Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số， doanh thu mua sắm online tại Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2024 đạt hơn 120 nghìn tỷ đồng， tăng 25% so với cùng kỳ. Điều đáng nói。tốc độ tăng trưởng này không chỉ đến từ các thành phố lớn mà còn lan ra vùng nông thôn， nơi mạng internet và điện thoại thông minh đã phủ sóng rộng khắp.Điểm đáng chú ý là cách người tiêu dùng tương tác với mua sắm online đã thay đổi rõ rệt. Không còn chỉ là đặt hàng qua website， giờ đây livestream bán hàng trên TikTok， Facebook hay Shopee Live trở thành kênh chủ lực. Một phiên live của KOL (người có ảnh hưởng) có thể bán ra hàng nghìn đơn trong vài giờ. Anh Trần Văn Dũng， chủ một cửa hàng thời trang online tại TP.HCM， cho biết: “Doanh thu từ livestream chiếm 60% tổng đơn hàng của tôi. Khách xem， hỏi， chốt đơn ngay trong phiên live. Nhanh hơn nhiều so với đăng bài thông thường” Tuy nhiên， mặt trái của xu hướng này là tình trạng hàng giả， hàng kém chất lượng trà trộn. Chỉ trong tháng 5 vừa qua， lực lượng quản lý thị trường đã phát hiện hơn 2.000 vụ vi phạm liên quan đến mua sắm online。tịch thu lượng lớn hàng hóa không rõ nguồn gốc.Một khảo sát của NielsenIQ cho thấy 68% người tiêu dùng Việt Nam ưu tiên mua sắm online vì giá rẻ hơn và tiện lợi. Nhưng cũng có 45% lo ngại về chất lượng sản phẩm và chính sách đổi trả. Chị Lê Thu Trang， 28 tuổi， nhân viên văn phòng tại Đà Nẵng， chia sẻ: “Tôi từng mua một chiếc tai nghe qua mua sắm online。nhận hàng thì bị lỗi. May mà sàn cho trả lại. Nhưng từ đó tôi chỉ chọn shop uy tín， đọc kỹ đánh giá” Sự thận trọng này đang dần hình thành một lớp người tiêu dùng thông thái hơn， biết cách kiểm tra thông tin người bán， so sánh giá và đọc kỹ chính sách hoàn trả trước khi bấm nút đặt hàng.
Về phía doanh nghiệp， mua sắm online không còn là kênh phụ mà trở thành chiến lược sống còn. Các nhà bán lẻ truyền thống như Thế Giới Di Động hay FPT Shop đều đẩy mạnh kênh online với dịch vụ giao hàng nhanh trong 2 giờ. Các sàn như Shopee。Lazada， Tiki liên tục tung ra các chương trình khuyến mãi lớn như 6.6， 7.7， 8.8， 9.9， 10.10， 11.11， 12.12. Anh Phạm Minh Tuấn， đại diện một sàn thương mại điện tử tại Hà Nội， nhận định: “Cuộc đua giờ không chỉ là giá mà còn là trải nghiệm. Ai giao nhanh hơn， đổi trả dễ hơn， chăm sóc khách tốt hơn sẽ thắng” Điều này lý giải vì sao nhiều sàn đang đầu tư mạnh vào kho vận， trung tâm phân loại tự động và đội ngũ shipper hùng hậu.Nhìn tổng thể， mua sắm online đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của người Việt. Nó không chỉ thay đổi cách mua bán mà còn tạo ra hàng triệu việc làm mới。từ shipper， nhân viên đóng gói đến các nhà sáng tạo nội dung bán hàng. Nhưng để phát triển bền vững， cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn từ cơ quan quản lý trong việc siết chặt chất lượng hàng hóa và bảo vệ người tiêu dùng. Còn với người mua， mua sắm online vẫn là con dao hai lưỡi: tiện lợi nhưng cũng đòi hỏi sự tỉnh táo. Như chị Hoa nói: “Rẻ thì thích thật， nhưng đừng để mất tiền oan”
